Zo werkt Sedes, en zo gebruik je het.

Sedes is een MCP-server. MCP (Model Context Protocol) is de open standaard waarmee ChatGPT, Claude en andere AI-apps gereedschap van buiten kunnen gebruiken. Na het koppelen ziet je AI veertien functies van Sedes, elk met een beschrijving van wat het doet.

Stel je de vraag “Is een concurrentiebeding in een tijdelijk contract geldig?”, dan leest de AI die beschrijvingen en kiest zelf welke functies het nodig heeft. Een typisch verloop:

1. get_legislation {"ref": "art. 7:653 BW"}

   De AI haalt de tekst van het artikel op zoals die vandaag geldt, met de link naar wetten.overheid.nl.

2. find_leading_cases {"target": "art. 7:653 BW", "limit": 5}

   De AI zoekt de uitspraken die het vaakst en door de hoogste rechters bij dat artikel worden aangehaald.

3. get_ruling {"ecli": "…", "part": "considerations"}

   De AI leest de overwegingen van de uitspraak die het best past, in plaats van op een samenvatting te vertrouwen.

4. verify_quote {"ref": "…", "quote": "…"}

   De AI controleert dat de zin die het wil citeren letterlijk in die uitspraak staat.

5. format_citation {"ref": "…"}

   De AI zet de bron in de notatie van de Leidraad voor juridische auteurs.

Daarna schrijft de AI het antwoord, met de bronnen die Sedes teruggaf. Ziet je app de aanroepen, dan kun je ze openklappen en precies zien wat er is opgevraagd en wat terugkwam.

Sedes roept zelf geen AI aan. Elke functie is een opzoeking in de eigen database van Sedes, die elke nacht wordt bijgewerkt vanuit de officiële bronnen.

Brontekst, letterlijk. Wetteksten, uitspraken en Kamerstukken komen terug zoals de officiële bron ze publiceert. Sedes past geen woorden of leestekens aan.

Een vaste identifier en de vindplaats. Elke bron heeft een id die je in een stuk kunt gebruiken: een ECLI voor uitspraken, het BWB-nummer en artikel voor wetgeving, kst-36765-3 voor Kamerstukken, stb-2026-188 voor het Staatsblad, een CELEX-nummer voor EU-recht en CVDR728652 voor lokale regelingen. Daarbij komt de link naar de officiële vindplaats.

Per verwijzing een status. Bij het controleren van een tekst krijgt elke verwijzing er één:

• Klopt

  resolved Precies één document. Je krijgt de identifier, de titel en de officiële vindplaats.

• Kandidaten

  ambiguous Meer documenten passen, bijvoorbeeld “art. 162 BW” (welk boek?) of een datum waarop de Hoge Raad meer arresten wees. Je krijgt alle kandidaten met de reden. Sedes kiest nooit zelf.

• Bestaat niet

  not_found Herkend als verwijzing, maar zo’n document bestaat niet in de bronnen. Een verzonnen ECLI eindigt hier.

• Geen primaire bron

  unresolvable Herkend, maar het verwijst naar een tijdschrift of uitgave buiten de openbare bronnen, zoals NJ 2020/123 of een JAR-nummer. Zoek dan op ECLI.

Per citaat een status. Bij het controleren van een citaat:

• Klopt

  exact De passage staat er letterlijk.

• Klopt

  normalized_match Letterlijk, op witruimte en regeleinden na.

• Niet letterlijk

  partial Een deel klopt. Sedes toont wat er werkelijk staat, zodat je het citaat kunt herstellen.

• Bestaat niet

  not_found De passage staat niet in deze bron. Vaak een parafrase die als citaat is gepresenteerd.

Lange teksten in delen. Een antwoord bevat tot ongeveer 8.000 tekens brontekst. Is een uitspraak langer, dan vraagt de AI het volgende deel op. Vraag gericht om een onderdeel of een rechtsoverweging, dan krijg je meteen wat je nodig hebt.

Je hoeft de namen van de functies niet te kennen. Vraag het in je eigen woorden; de AI kiest de functie. Wil je zeker weten dat het via Sedes gaat, begin dan met “Gebruik Sedes:”.

Of het nu een dagvaarding, verweerschrift, conclusie, beroepschrift, pleitnota of advies is: de stappen zijn steeds dezelfde. Per stap een vraag die je kunt overnemen en aanpassen.

1. Feiten en peildatum

   De arbeidsovereenkomst is gesloten op 1 maart 2018 en opgezegd op 15 mei 2021. Gebruik voor elk wetsartikel de tekst die op die data gold.

   Noem de data uit het dossier. Sedes geeft dan de wet zoals die toen gold, met de geldigheidsperiode erbij, in plaats van de huidige tekst.

2. Het juridisch kader

   Welke artikelen zijn van toepassing op een ontslag op staande voet wegens diefstal? Haal de tekst van elk artikel op met Sedes.

   De AI zoekt de artikelen en haalt de letterlijke tekst op. Jij beslist welke je gebruikt.

3. Rechtspraak die het draagt

   Wat zijn de leidende uitspraken bij art. 7:678 BW over diefstal van geringe waarde? Lees van elke uitspraak de relevante overwegingen en vat per uitspraak samen wat de rechter besliste, met de nummers van de rechtsoverwegingen.

   Vraag om de nummers van de rechtsoverwegingen. Dan kun je elk punt in de uitspraak zelf nalezen.

4. Staat de uitspraak nog?

   Controleer met get_case_chain van elke uitspraak die ik gebruik of ze in hoger beroep of cassatie is vernietigd.

   Een vonnis dat in hoger beroep is vernietigd, hoort niet als steun in je stuk.

5. Wetsgeschiedenis en EU-recht

   Wat zei de wetgever over de redelijkheid van een concurrentiebeding in art. 7:653 BW? Geef de Kamerstukken met vindplaats.

   Handig voor een uitleg die verder gaat dan de tekst, en voor een richtlijnconforme uitleg.

6. Citeren en noteren

   Controleer elk citaat in deze paragraaf met verify_quote en noteer elke bron volgens de Leidraad.

   Laat de AI alleen citeren wat verify_quote als letterlijk heeft bevestigd.

Het meeste rendement zit in de laatste stap: het concept laten nakijken voordat het de deur uitgaat. Plak je tekst in het gesprek met deze vraag:

Controleer dit concept met Sedes. Gebruik resolve_citation voor elke verwijzing naar wet, uitspraak of Kamerstuk en verify_quote voor elke passage tussen aanhalingstekens. Geef een lijst per verwijzing: klopt, bestaat niet, niet letterlijk of niet eenduidig, met de vindplaats en bij een fout de juiste tekst. Verander zelf niets aan het concept.

Je krijgt per verwijzing een oordeel, zoals in het voorbeeld op de startpagina:

Klopt Bestaat niet Niet letterlijk Kandidaten

Stukken van de wederpartij controleer je op dezelfde manier. Kloppen de uitspraken waarop zij zich beroept, en staan de citaten er echt?

Hieronder de verwijzingen uit de conclusie van antwoord van de wederpartij. Controleer met Sedes of elke uitspraak bestaat, of de datum en instantie kloppen, of de uitspraak in hoger beroep of cassatie is vernietigd, en of de geciteerde passages letterlijk in de bron staan.

• Geen juridisch advies. Sedes controleert of een bron bestaat en wat er letterlijk staat. Of een uitspraak jouw standpunt draagt, beoordeel je zelf.
• Geen commentaren, handboeken of tijdschriften. Alleen de openbare primaire bronnen: wetgeving, rechtspraak, wetsgeschiedenis, officiële publicaties, lokale regelingen, EU-recht en tuchtrecht.
• Alleen gepubliceerde uitspraken. Rechtspraak.nl publiceert een deel van alle uitspraken. Een uitspraak die daar niet staat, kent Sedes ook niet.
• Een AI kan de bron nog verkeerd lezen. Ook met de juiste tekst kan een model een overweging te ruim uitleggen. Lees de passages waarop je steunt zelf na; de vindplaats staat er steeds bij.
• Elke nacht bijgewerkt, niet per minuut. Een uitspraak van vanochtend staat er morgen in. Lokale regelingen en tuchtrecht worden wekelijks bijgewerkt.

Gebruik je AI niet de functies van Sedes, dan krijg je weer antwoorden uit het geheugen van het model. Zet daarom deze instructie vast in je project:

Noem alleen wetsartikelen, uitspraken en Kamerstukken die je met Sedes hebt opgehaald of gecontroleerd (resolve_citation, verify_quote), en geef bij elke bron de vindplaats.